تابآوری و احساس تعلق در کودکان و نوجوانان
چگونه استعدادهای کودکانمان را شناسایی کنیم؟
نوامبر 19, 2018
حساسیت شنیداری در کودکان و تمرین‌هایی برای تقویت آن
نوامبر 27, 2018

تابآوری و احساس تعلق در کودکان و نوجوانان

مفهوم «احساس تعلق» ريشه در جامعه‌شناسي، انسان‌شناسي و همچنين روان‌شناسي دارد. در نتيجه، نسبت به «دلبستگی»، «احساس تعلق» مفهومی گسترده، کلی و تا حدودي تحليلي مي‌باشد. درک مفهوم احساس تعلق مي‌تواند كمك شاياني در برنامه‌ريزي راهبردی فعاليت‌هاي عملي تاب‌آوري در كودكان و بزرگسالان به عمل بياورد. ام‍ّا تا چه حد مي‌توانيم بگوييم كه اين مفهوم ريشه در پژوهش و نظریه ی تاب‌آوري نيز دارد؟ بررسی پژوهش های مربوط به تاب‌آوري كه به «تاب‌آوري در خانواده و جامعه» پرداخته است، مشخص می کند که هرچند تعاريف مربوط به احساس تعلق به صورت ضمني و آشكار رابطه‌اي با تاب‌آوري ندارند، ام‍ّا در اصل، ايده ی «احساس تعلق» برگرفته از مفهوم تاب‌آوري نيز مي‌باشد.

احساس تعلق افزایش دهنده تابآوری در کودکان

با استفاده از روش های مداخله‌ای زیر میتوان به كودكان كمك کرد تا روابط خوب و سازندهای با خانواده، دوستان و ديگران برقرار نمايند.

  • به كودك كمك كنيم تا با عوامل تأثيرگذارِ مثبت رابطه برقرار کند.
  • جايي را براي كودك پيدا كنيم كه آنجا را دوست داشته باشد.
  • احساس تعلق شامل مسئوليت‌پذيري و تعهد نيز مي‌باشد.
  • به كودك كمك كنيم دوست پيدا كند و با ساير كودكان نيز رابطه برقرار کند.
  • بر زمان‌ و مكان‌هاي خوب متمركز شويم.
  • در مورد جايي‌كه كودك از آنجا آماده است، حس خاصي را در او ايجاد نماييم.
  • فرادي را دور هم جمع كنيم كه كودكان با آنها احساس راحتي مي‌كند.
  • تجربه های خوب و به یادماندنی از يك فرد/ چيز جديد پيش‌بيني كنيم.
  • به كودك كمك كنيم جايگاه خود را در زندگی درك كند.

به كودكان كمك كنيم با عوامل مثبت تأثيرگذار رابطه برقرار نمايند

برقراري روابط عاطفي ایمن در طول دو سال اول زندگي كودك، نقش بسزايي در رشد و پيشرفت وی و همچنين شكل‌گيري علاقه و احساس تعلق او برجاي مي‌گذارد. مشخص است كه برقراري چنين رابطه‌اي از سوي كودك نيازمند داشتن ارتباط با عوامل مثبت، سازنده و تأثيرگذار مي‌باشد.
برقراری روابط سالم، نتايج بهتري خواهند داشت. بسياري از كودكانی كه در شرايط نامساعد زندگي مي‌كنند، در طول زندگي‌شان با عوامل متعددِ شکنندهای مواجه مي‌شوند، که همين امر امكان روبه‌رو شدن با عوامل تأثيرگذار خوب و متعدد را حاصل مي‌آورد. قرارگرفتن در معرض عوامل خوب و تأثيرگذار مي‌تواند تأثير «جبراني» خوبي در پي داشته باشد (ا‌ُدوتري رايت و ماتسن، 19: 2005). اين مكانيزم‌ها میتوانند به نقطه‌ي شروعی منتهي شوند که در چنين نقطه‌اي روابط سالم كودكان، نسبت به روابط ناسالم، تأثيرگذاري بيشتري در زندگي‌شان خواهد داشت.

به كودك كمك كنيد دوستان جديدي پيدا كند و با ساير كودكان نيز اختلاط كند

فرصت برقراري و افزایش روابط با همسالان از تأثير بسزايي در زندگي كودكان به ویژه آنهایی که در شرايط نامساعد زندگی مي‌كنند، برخوردار است. یافتههای پژوهشگران نشان میدهد كودكاني که بتوانند به اين سرمايه‌هاي اجتماعي همچون برقراري رابطه و پيوندهاي دوستانه دست‌يابند، مي‌توانند در طول زندگي خود از اين روابط بهره ببرند. حتي چنين روابطي ممكن است فرصت‌هاي موفقيت و شاد شدن را نيز براي آنها به ارمغان بياورد.كمك به كودكان براي برقراري رابطه با همسالان، روابطي ایمن و سالم را برايشان بوجود میآورد كه در طول اين روابط با مدل‌هاي نقش‌پذيري و مسئوليت‌پذيري در قبال ديگران نيز آشنا مي‌شوند و در امتداد اين روابط، هم رشد مي‌كنند و هم به تجربه‌هاي ارزشمند دست مي‌يابند.

رهيافت هاي ارتقاء خلاقيت کودک

از مهم ترين نيازهاي هر جامعه، تعليم و تربيت افرادي است که با اتکا به نيروي اراده و تعقل خويش، خلاقانه بينديشند و به جاي وابستگي و استفاده از دستاوردهاي ديگران، خود مولد دانش، فناوري و فرهنگ مناسب براي زندگي مستقل در عصر دانايي باشند. يکي از ويژگي هاي انسان که پرورش آن مي تواند در پيشرفت فرد در جامعه موثر باشد، خلاقيت است. از آن جا که بهترين زمان براي تربيت و شکوفا کردن استعدادها دوره کودکي است، چگونگي رشد و پرورش نيروي خلاقيت در کودکان به عنوان يک نياز بشري در تمام ابعاد زندگي آينده آنان مطرح است. بسياري از نظريه هاي مربوط به خلاقيت، بر رابطه کودک و خانواده تاکيد دارند. بر اساس پژوهش های انجام شده عوامل متعددي بر ارتقا خلاقيت کودکان تاثيرگذار است. در ميان اين عوامل، خيال پردازي، کنجکاوي، بازي و مشارکت انتخاب شده که تاثير آن ها در ارتقاء خلاقيت کودکان به تفصيل بيان مي شود. يافته هاي تحقيق بيان مي دارد ارتباط فضاهاي بسته با طبيعت، طراحي فضاهاي گردهم آورنده و طراحي کنج در خانه مي تواند در جهت ارتقاء عوامل موثر در خلاقيت و در نتيجه پرورش خلاقيت موثر باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *